MOYDEN (Motorlu Kara Taşıtları Geri Kazanım Yönetmeliği) ve GEKAP (Geri Kazanım Katılım Payı); piyasaya sürülen ambalaj ve ürünlerin yaşam sonu sorumluluğunun dijital takibidir. Türkçev olarak yıllık ambalaj beyanları, GEKAP hesaplama ve Bakanlık sunumları yönetiyoruz.
GEKAP Kapsam
Ambalajlı ürün piyasaya süren herkes.
- Plastik — Şişe, kap, film.
- Cam — Şişe, kavanoz.
- Metal — Konserve, alüminyum kutu.
- Kağıt-Karton — Koli, poşet.
- Ahşap — Palet, kasa.
- Ömrünü Tamamlamış — Araç, lastik, elektronik.
Hesaplama ve Beyan
Yıllık ödeme + takip.
- 01 · Miktar — Piyasaya sürülen ambalaj.
- 02 · Birim — Kg bazında tasnif.
- 03 · Oran — Yıllık GEKAP tarifesi.
- 04 · Ödeme — Yıllık 4 taksit.
- 05 · Beyan — Bakanlık sunum.
"GEKAP; ambalajı kullananın geri dönüşüm sorumluluğuna para ile ortak olmasıdır."
Yetkilendirilmiş Kuruluş
GEKAP; üreticinin yetkilendirilmiş kuruluşa ödeyebileceği alternatif yapı da sunar. 2021 tarihli Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ile birlikte Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) sistemde merkezi rol üstlenmiş; Bakanlık'tan yetki belgesi almış mevcut kuruluşlar ise yetki süreleri çerçevesinde Geçici Madde 4 hükümlerine göre görev yapmaktadır.
NEDEN TÜRKÇEV
Süreç, Belge ve Kültür
GEKAP, Türk çevre mevzuatının en çok hata yapılan kalemlerinden biridir; firmalar çoğu zaman ambalaj üzerindeki etiket gramajı ile resmi beyan arasındaki farkın ikinci dereceden ceza getirdiğini geç fark eder. Türkçev, 2012'den bu yana hızlı tüketim, kozmetik, içecek, tekstil, e-ticaret ve otomotiv sektöründe yüzlerce firmaya 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun Ek-11 listesi ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği kapsamında GEKAP hesaplama ve beyan desteği verdi. Bir paket sabunun dış koli + iç ambalaj + etiket + bant ayrımı yapılmadığında bile yıllık yüz binlerce TL'lik fark çıkabiliyor.
Hesabın yapı taşı, ambalaj tipine göre Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yıllık güncellenen GEKAP tarifesidir: plastik, cam, metal, kompozit, kağıt-karton, ahşap kategorilerinin her biri farklı birim ücretle (TL/kg) ücretlendirilir; MOYDEN kapsamında ise motorlu taşıtlar, madeni yağ, lastik, akümülatör, pil, elektrik-elektronik ekipman ve bitkisel yağlar için ayrı kalemler vardır. Beyan Entegre Çevre Bilgi Sistemi (EÇBS) üzerinden Ocak-Nisan-Temmuz-Ekim olmak üzere yılda 4 taksitte yapılır; geç beyan halinde Çevre Kanunu md.20 uyarınca idari para cezası ve cezanın iki katı GEKAP borcu tahsil edilir. İthal ürünlerde ambalaj sorumluluğu ithalatçıda, markasız fason üretimde ise ürünü piyasaya süren firmadadır — bu ayrım sözleşme metninde yazılı olmalıdır.
Türkçev'in farkı, yıllık dört beyan döngüsünü sizin içinizde bir takvime oturtmasıdır. Ambalaj veri çekim sistemimizle ERP verinizi (faturalar, SKU tablosu, ambalaj ağırlık matrisi) otomatik GEKAP hesabına dönüştürüyor; Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) ve yetkilendirilmiş kuruluş alternatifleri arasında maliyet-risk analizi sunuyoruz. Denetim halinde ambalaj üretim/ithalat dosyasının üç yıllık izlenebilirliğini, üretici beyanlarıyla uyumlu stok çıkış kayıtlarını ve gerektiğinde tadilat beyanını Bakanlıkla koordineli yönetiyoruz. GEKAP bir vergi değil, döngüsel ekonominin firmaya düşen ölçülebilir payıdır.